ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )
225
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )
مايل باشيد من از طرف شما پاسخ بدهم و گر نه هر كه را بخواهيد بر خود مقدم مىدارم گفتند : تو خود بگو . او گفت : خداوند بر ما ترحم فرمود كه يك پيغمبر براى راهنمائى ما ارسال نمود . پيغمبر ما را بنيكو كارى وا داشت و از زشت كارى باز داشت . خداوند بما وعده داد كه اگر ما دعوت پيغمبر را اجابت كنيم نعمت دنيا و آخرت را بما بدهد . هيچ قبيله نماند كه او را اطاعت نكرده بعضى نزديك شدند و برخى تمرد نموده دور گشتند . بما امر فرمود كه نخست بمتمردين عرب بپردازيم ما هم از آنها شروع كرديم اعراب دو قسم شدند بعضى با قوه مطيع شده و نيك بخت گرديد ، بعضى هم با ميل دين اسلام را پذيرفته بر نيكبختى و سعادت خود افزودند . ما همه را يكسان دانستيم كه آنچه پيغمبر براى ما آورده سعادت و نعمت است اين سعادت باعث شد كه عداوت بين ما زايل شود همچنين تنگدستى كه دچار آن بوديم نابود گرديد . بما امر داد كه اول بهمسايگان خود از ملل مختلفه تبليغ و دعوت كنيم كه آنها را براى انصاف بخوانيم و اكنون شما را براى همين دعوت مىكنيم كه دين ما را قبول كنيد . اين دين خوب را خوب نموده و بد را بد كرده ( دانسته ) اگر نپذيريد يك كار كه از كارهاى ديگر آسانتر است قبول كنيد كه آن عبارت از پرداختن جزيه است و گر نه كه نبرد است و بس . اگر دين ما را قبول كنيد ما كتاب خداوند ( قرآن ) نزد شما ميگذاريم و خود در اينجا مانده مراقب مىشويم كه شما به احكام آن عمل كنيد . سپس شما را به حال خود گذاشته مملكت شما را ترك نموده برمىگرديم و اگر جزيه را بپردازيد قبول ميكنيم و از شما هم حمايت و دفاع خواهيم كرد و گر نه با شما جنگ خواهيم نمود . يزدگرد سخن را آغاز كرده گفت : من در روى زمين ملتى نمىشناسم كه از حيث مشقت و بدبختى و سختى معيشت و كمى عده و دشمنى